Dermatozy o podłożu immunologicznym u kotów nie zdarzają się często i wybór odpowiedniej terapii indukcyjnej oraz terapii podtrzymującej, pozwalającej utrzymać chorobę w fazie remisji, może być trudny. W niniejszym artykule przedstawiono trzy choroby skóry o podłożu immunologicznym – plazmocytarne zapalenie opuszek kończyn (ang. plasma cell pododermatitis, PCP), proliferacyjne i martwicze zapalenie ucha zewnętrznego (ang. proliferative and necrotizing otitis externa, PNOE) oraz zapalenie chrząstki małżowiny usznej (ang. auricular chondritis, AC), wraz z przeglądem wiadomości dotyczących charakterystyki zwierzęcia, objawów klinicznych, obrazu histopatologicznego, diagnostyki i wyników leczenia. Informacje zawarte w artykule stanowią połączenie wiedzy potwierdzonej dowodami naukowymi z doświadczeniem klinicznym autora.

Plazmocytarne zapalenie opuszek kończyn (PCP)

Plazmocytarne zapalenie opuszek kończyn, określane czasem jako „stopa poduszkowa”, to rzadko występująca dermatoza o bardzo charakterystycznym obrazie klinicznym, w której przebiegu procesem chorobowym objęte są wyłącznie opuszki kończyn. Jak dotąd opisano tylko dwa przypadki PCP obejmujące nos i/lub grzbiet nosa bez zajęcia opuszek kończyn.^1,2 Tych rzadkich przypadków nie omówiono jednak szczegółowo w poniższym artykule, ponieważ nie wiadomo, czy stanowią one nietypową odmianę PCP, czy może są zupełnie odrębną jednostką chorobową.

Etiologia

Etiopatogenezy plazmocytarnego zapalenia opuszek kończyn nie udało się jak dotąd w pełni poznać. U niektórych kotów z PCP stwierdzano jednocześnie zakażenie wirusem białaczki kociej (FeLV) i/lub wirusem niedoboru immunologicznego kotów (FIV).^3-5 U jednego z kotów w bioptatach pobranych ze zmienionej chorobowo opuszki uzyskano dodatni wynik znakowania immunohistochemiczego w kierunku FeLV,³ a u innego w kierunku FIV.⁶ Według autorów jednego ze streszczeń w wycinkach zmienionej skóry u pięciu kotów potwierdzono również obecność FIV metodą PCR.⁴ Nie ustalono jak dotąd, czy zakażenia FIV i/lub FeLV rzeczywiście biorą udział w patogenezie PCP, czy też u opisanych kotów współwystępowały dwie niezależne choroby. Reakcja na leczenie immunosupresyjne/immunomodulujące, obserwowana u kotów z plazmocytarnym zapaleniem opuszek, sugeruje, że dermatoza ta może mieć związek z nieprawidłową odpowiedzią układu odpornościowego.

Charakterystyka pacjentów

Większość chorujących zwierząt to koty domowe krótkowłose, choć PCP stwierdzono także u kotów innych ras (na przykład europejskiej krótkowłosej,7-10 syjamskiej,11,12 mieszańców,3,13,14 orientalnej krótkowłosej,15 brytyjskiej niebieskiej,15 balijsk...