Choroby autoimmunologiczne występują powszechnie, stanowiąc wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne w medycynie weterynaryjnej. Choroby te mogą być pierwotne, czyli takie, w przypadku których czynnik wyzwalający nie został zidentyfikowany, albo wtórne, spowodowane inną, podstawową jednostką chorobową lub niedawnym podaniem leków. W związku ze wzrostem częstości diagnozowania chorób autoimmunologicznych lekarze weterynarii powinni poznać i zrozumieć zasady stosowania leków immunosupresyjnych. W niniejszym artykule omówiono leki immunosupresyjne obecnie stosowane w medycynie weterynaryjnej – ich skuteczność, zalecane dawki i działania niepożądane, a także zasady doboru odpowiedniego leku.

Lek immunosupresyjny to każdy środek, który osłabia odpowiedź immunologiczną organizmu. Leki te zazwyczaj działają na konkretny punkt humoralnej lub komórkowej odpowiedzi immunologicznej i mogą być stosowane w leczeniu zarówno pierwotnych, jak i wtórnych chorób o podłożu immunologicznym. W przypadku chorób pierwotnych środki immunosupresyjne stosuje się w celu modulowania odpowiedzi immunologicznej. W przypadku zidentyfikowania wtórnej przyczyny choroby autoimmunologicznej wstępne postępowanie powinno mieć na celu wyeliminowanie czynnika wywołującego tę chorobę lub leczenie choroby podstawowej.

Obecnie w medycynie weterynaryjnej stosowane są różne leki immunosupresyjne. Najczęściej wykorzystywane leki to te, które w medycynie człowieka uważane są za tzw. leki podtrzymujące, na przykład leki podawane długoterminowo w celu kontrolowania odpowiedzi immunologicznej. Początkowo leki te podaje się w ustalonej dawce immunosupresyjnej, a następnie dąży się do zmniejszenia dawki do najniższej skutecznej.

Leki immunosupresyjne dzielą się na leki steroidowe (na przykład prednizon, prednizolon, deksametazon, budezonid), inhibitory kalcyneuryny (na przykład cyklosporyna), leki antyproliferacyjne (na przykład azatiopryna, mykofenolan, leflunomid) oraz inhibitory mechanistycznego celu rapamycyny (ang. mechanistic target rapamycin, mTOR), które jednak na chwilę obecną nie są rutynowo stosowane w medycynie weterynaryjnej. Niniejszy artykuł koncentruje się na pierwszych trzech kategoriach leków immunosupresyjnych i obejmuje opis kilku nowatorskich terapii wspomagających, które są obecnie stosowane w medycynie weterynaryjnej.

Wskazania do stosowania leczenia immunosupresyjnego

Leki immunosupresyjne są stosowane w leczeniu chorób pierwotnych. Choroby o podłożu immunologicznym, rozpoznawane na podstawie wykluczenia innych jednostek chorobowych, zazwyczaj wymagają wykluczenia jak największej liczby innych przyczyn leżących...