Łojotok („łuszczenie się” skóry) w codziennej praktyce klinicznej obserwuje się bardzo często, przy czym objaw ten może towarzyszyć wielu różnym chorobom. Niektóre formy łojotoku wynikają z pierwotnych zaburzeń rogowacenia (na przykład kiedy dochodzi do nieprawidłowości w procesie dojrzewania komórek naskórka). Z reguły jednak łojotok ma charakter wtórny, jak na przykład tworzenie się łusek i strupów w przebiegu bakteryjnego zapalenia mieszków włosowych.

Prawidłowe ustalenie przyczyny łojotoku u danego pacjenta jest warunkiem wdrożenia odpowiedniego leczenia, co z kolei znacząco zwiększa szanse osiągnięcia sukcesu terapeutycznego. Jedną z chorób objawiających się łojotokiem jest zapalenie gruczołów łojowych. W przebiegu tej choroby gruczoły łojowe stają się celem ataku komórek zapalnych, a w fazie przewlekłej ulegają całkowitemu zniszczeniu. W niniejszym artykule przedstawiono istotne klinicznie informacje dotyczące zapalenia gruczołów łojowych, przybliżając zagadnienia związane z tą chorobą, jej różnymi postaciami klinicznymi, procesem diagnostycznym oraz możliwościami leczenia. Wiedza ta jest szczególnie ważna, ponieważ u większości pacjentów zapalenie gruczołów łojowych ma charakter postępujący, a niekiedy może prowadzić do na tyle ciężkich owrzodzeń i zakażeń bakteryjnych, że stają się one przyczyną decyzji o eutanazji zwierzęcia. Choroba zatem znacząco obniża jakość życia psów oraz ich opiekunów.

Patogeneza

Dokładny patomechanizm zapalenia gruczołów łojowych nie został w pełni poznany i najprawdopodobniej ma charakter wieloczynnikowy. Rozważa się udział czynników genetycznych, jak również stresu. W jednym z doniesień większość opiekunów psów wskazywała, że elementem poprzedzającym wystąpienie zapalenia gruczołów łojowych było stresujące zdarzenie lub choroba.¹ Obserwacja ta jest o tyle interesująca, że również w medycynie człowieka działanie stresu powiązano z procesami autoimmunologicznymi.² Wiadomo, że kortyzol hamuje aktywność komórek NK (ang. natural killer),³ co z kolei może sprzyjać rozwojowi niekontrolowanych zjawisk autoimmunologicznych.^4,5

Na udział czynników genetycznych z kolei wskazuje fakt, że zapalenie gruczołów łojowych, choć może zdarzyć się u psa każdej rasy, u niektórych ras, takich jak akita, wyżeł węgierski, pudel, springer spaniel i hawańczyk, występuje znacznie częściej...

Jedna z teorii zakłada, że zapalenie gruczołów łojowych jest pierwotnym zaburzeniem rogowacenia dotyczącym ujść mieszków włosowych, które prowadzi do zaczopowania przewodów wyprowadzających gruczołów łojowych. Rzeczywiście, rogowacenie mieszkowe (...