Zatrucia

Zatrucie cynkiem u psów

Laura Grigsby, Emily Medici

Nadmiar tego niezbędnego mikroelementu może mieć poważne konsekwencje, a samo zatrucie łatwo pomylić z niedokrwistością hemolityczną na tle immunologicznym. Upewnij się, czy wiesz, jak rozpoznawać i leczyć zatrucie cynkiem u swoich pacjentów.

Czy pamiętasz o zatruciu cynkiem? Jego przedawkowanie może prowadzić do wystąpienia wielu różnych objawów klinicznych i laboratoryjnych, w tym tak charakterystycznych zmian jak niedokrwistość hemolityczna, bilirubinemia oraz zmiana zabarwienia moczu. Zatrucie to może być zatem błędnie rozpoznane jako niedokrwistość hemolityczna na tle immunologicznym (IMHA – ang. immune-mediated hemolytic anemia). Wynika z tego konieczność zastosowania diagnostyki obrazowej we wszystkich przypadkach, w których podejrzewa się IMHA. Szybkie ustalenie rozpoznania zatrucia cynkiem i rozpoczęcie leczenia zapewnia najlepsze rokowanie dla pacjenta.

Cynk jako niezbędny pierwiastek śladowy

Cynk jest ważnym mikroelementem, pełniącym wiele istotnych funkcji w organizmie. Ponad 200 metaloenzymów wymaga jego obecności do zapewnienia prawidłowego metabolizmu wodorowęglanów, białek, lipidów i DNA. Należą do nich między innymi anhydraza węglanowa, fosfataza zasadowa oraz enzymy cyklu mocznikowego.1-3 Metyloenzymy te są zaangażowane w ekspresję genów, odpowiadają za utrzymanie prawidłowej budowy i zapewnienie funkcjonowania błony komórkowej, przekazywanie sygnałów w komórce, zmiany stanu redox komórki oraz proces oddychania komórkowego.3-5

Około 25% spożytego cynku podlega wchłanianiu w jelicie. Po resorpcji w przewodzie pokarmowym 60% cynku łączy się z albuminami osocza, 30% przyłączają alfa-2-makroglobuliny, a 10% wiąże się z białkiem transportowym ceruloplazminą.6 Około 90% cynku we krwi pełnej znajduje się w krwinkach czerwonych, wchodząc w skład metaloenzymów anhydrazy węglanowej oraz ponadtlenkowej dysmutazy miedziowo-cynkowej.1

Cynk usuwany jest z organizmu wraz z żółcią i sokiem trzustkowym. Niewielkie jego ilości są również wydalane przez nerki wraz z moczem, większość tego pierwiastka jest jednak usuwana z kałem.7 Badania wykazały, że u zdrowych zwierząt do tkanek o największej zawartości cynku należą: naczyniówka oka, gruczoł krokowy, kości, skóra, mięśnie, wątroba, trzustka i nerki.8 Niemniej jednak zbyt duże stężenia cynku mogą mieć szkodliwy wpływ na niemal każdy układ narządów w organizmie.

Źródła cynku

Do pokarmów bogatych w cynk należą: mięso, jaja, produkty mleczne, orzechy, nasiona, warzywa strączkowe oraz płatki zbożowe. Ponadto dodatkowymi źródłami tego mikroelementu dla ludzi są dodatki mineralno-witaminowe (np. multiwitaminy), tabletki do...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Częstość występowania zatruć oraz wchłanianie cynku

Zatrucie cynkiem opisano u zwierząt udomowionych i dziko żyjących, w tym u bydła,10 koni,11 trzody chlewnej,12 owiec,13,14 psów,8,15-20 ptaków,21 tchórzofretek22 oraz innych.23 W roku 2010 Ośrodek [...]

Objawy kliniczne

Zatrucie cynkiem może prowadzić do hemolizy wewnątrznaczyniowej, zapalenia trzustki, zaburzeń krzepnięcia, ostrego uszkodzenia nerek, może też działać neurotoksycznie. U większości pacjentów objawy [...]

Wyniki badania ogólnego i neurologicznego

W badaniu klinicznym często stwierdza się bladość błon śluzowych, zwiększoną liczbę uderzeń serca, szmery sercowe (spowodowane niedokrwistością), odwodnienie, żółtaczkę (ryc. 1) oraz [...]

Wyniki badań laboratoryjnych

U pacjenta, u którego powodem wizyty jest zmiana zabarwienia moczu oraz niedokrwistość, wskazane może być wykonanie badania morfologicznego krwi, badania biochemicznego surowicy, badania [...]

Leczenie

Leczenie, ogólnie rzecz biorąc, jest podtrzymujące i obejmuje usunięcie źródła cynku z organizmu. Wstępne cele leczenia polegają na skorygowaniu odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, leczeniu [...]

Podsumowanie

W wywiadzie należy uwzględnić możliwość połknięcia przez zwierzę przedmiotów zawierających cynk. W ustaleniu rozpoznania pomocne mogą być również wyniki badania ogólnego, neurologicznego, badań [...]