Urologia

Niedrożność cewki moczowej kotów – rozpoznawanie i leczenie

Christopher M. George, Gregory F. Grauer

Niedrożność cewki moczowej kotów to zaburzenie, z którym lekarze weterynarii mają do czynienia na co dzień. Częstotliwość jego występowania zawiera się w zakresie od 1,5 do 9% przypadków.1,2


Przez długi czas uważano, że etiologia niedrożności cewki moczowej ma związek z fizycznym zablokowaniem jej światła, na przykład przez złogi organiczne (czopy), kamienie moczowe, a także wskutek obecności zwężenia lub nowotworu cewki moczowej. W niedawnym badaniu wykazano jednak, że u 45 kotów z niedrożnością cewki moczowej zaburzenie w 53% przypadków miało charakter idiopatyczny, w 29% było efektem obecności kamieni moczowych, a w 18% czopów w cewce moczowej.3 Oznacza to, że czynnościowa niedrożność cewki moczowej może występować znacznie częściej, niż sądzono w przeszłości.

Niedrożność cewki moczowej kotów to uleczalny stan nagły, przy którym przeżywalność pacjentów do chwili wypisania ze szpitala przekracza 90%,1 pomimo że zaburzenie może zagrażać życiu za sprawą poważnych zaburzeń elektrolitowych i kwasowo-zasadowych, rozwijających się wtórnie do ostrej azotemii zanerkowej/mocznicy.1,4 Leczenie zazwyczaj polega na kilkudniowej hospitalizacji, wiążącej się ze znaczącym nakładem finansowym ze strony właścicieli. Co więcej, częstotliwość występowania nawrotów po leczeniu jest względnie duża (od 11 do 43%).3,5

Czynniki predysponujące

Ryzyko rozwoju niedrożności cewki moczowej jest znacznie większe u samców kotów niż u samic, co wynika z faktu, że ich cewka moczowa jest stosunkowo długa i wąska. Segev i wsp. ustalili, że średnia wieku kotów z niedrożnością cewki moczowej (51,7 ± 37,7 miesięcy) była wyraźnie mniejsza niż w sparowanych pod względem płci i czasu (sekwencyjnych przyjęć na hospitalizację) grupach kontrolnych bez niedrożności cewki moczowej (75,5 ± 61,3 miesięcy).4 Co więcej, w grupie kotów z niedrożnością cewki moczowej częściej znajdowały się osobniki niewychodzące, o większej masie ciała i karmione wyłącznie suchą karmą.4

Obraz kliniczny

Objawy kliniczne

Najczęściej występujące początkowe objawy niedrożności cewki moczowej są podobne do objawów idiopatycznego zapalenia pęcherza moczowego. Zalicza się do nich parcie na mocz, trudności w oddawaniu moczu oraz krwiomocz. Do późniejszych objawów ogólnych – wynikających z rozwijającej się mocznicy – zalicza się brak apetytu, wymioty i ospałość/osłabienie.

Nasilenie objawów klinicznych zależy od stopnia i czasu niedrożności. W pewnym badaniu obejmującym 223 koty mediana długości trwania objawów do momentu pojawienia się pacjenta u lekarza weterynarii wynosiła trzy dni.1

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wstępne czynności diagnostyczne

Rozpoznawanie i leczenie niedrożności cewki moczowej powinno się odbywać symultanicznie. W idealnych warunkach w ramach postępowania diagnostycznego należy wykonać:

Stabilizacja stanu pacjenta

Kolejność działań terapeutycznych i to, jak szybko muszą zostać przeprowadzone, zależą od stopnia nasilenia azotemii, stabilności zapisu elektrokardiograficznego oraz stopnia rozciągnięcia ściany [...]

Jaki rodzaj cewnika wybrać?

Przy cewnikowaniu dróg moczowych należy używać dobrze posmarowanego środkiem poślizgowym, sztywnego cewnika do dróg moczowych z otwartym zakończeniem (np. 3,5-5 F, cewnik polipropylenowy [...]

Przywrócenie drożności cewki moczowej

Po ustabilizowaniu stanu pacjenta wprowadza się go w odpowiednio głębokie znieczulenie, które umożliwia jego unieruchomienie oraz zapewnia zwiotczenie mięśni cewki moczowej. Dostępnych [...]

Jak uniknąć eutanazji – leczenie niekonwencjonalne

Konwencjonalne metody leczenia niedrożności cewki moczowej wiążą się niekiedy z pokaźnymi nakładami finansowymi ze strony właścicieli. Ograniczenia finansowe mogą prowadzić do decyzji [...]

Po przywróceniu drożności cewki moczowej

Po przywróceniu drożności cewki moczowej wskazane jest prowadzenie intensywnej opieki wspomagającej do czasu ustąpienia zaburzeń metabolicznych. Opieka ta obejmuje:

Po wypisaniu pacjenta ze szpitala

Środowisko domowe kotów, u których wystąpiła niedrożność cewki moczowej, wymaga modyfikacji zapewniającej ograniczenie stresu i zwiększenie spożycia wody. Wśród takich zmian można wymienić: [...]

Podsumowanie

Niedrożność cewki moczowej to powszechnie występujące, ale złożone zaburzenie u kotów. Musimy się jeszcze wiele nauczyć o leczeniu niedrożności cewki moczowej i czynnikach ryzyka [...]