Miedź jest pierwiastkiem śladowym, który służy jako kofaktor dla enzymów zaangażowanych w wiele procesów metabolicznych w całym organizmie. Chociaż jest niezbędna do życia, wolna miedź może być toksyczna, ponieważ może prowadzić do powstawania reaktywnych form tlenu w reakcji Fentona. Dlatego jej wchłanianie, dystrybucja i wydalanie są ściśle regulowane.¹

Głównym narządem, w którym przebiega metabolizm miedzi, jest wątroba, odpowiedzialna za magazynowanie tego pierwiastka, jego redystrybucję w postaci związanej z białkami do innych tkanek i narządów oraz eliminację jego nadmiaru z żółcią.² Po wniknięciu miedzi do hepatocytu jest ona natychmiast wiązana ze specjalnymi białkami pochłaniającymi miedź (zwanymi białkami opiekuńczymi lub szaperonami miedzi), które zapewniają bezpieczeństwo procesów zachodzących z jej udziałem i dostarczanie jej do cząsteczek docelowych. Przeciwutleniacz szaperonu miedzi 1 (ATOX1) jest odpowiedzialny za jej transport do sieci trans-Golgiego, gdzie jest przechowywana w postaci adenozynotrifosfatazy (ATPazy) transportującej miedź α i β (ATP7A i ATP7B). W pewnych warunkach, w których gromadzona jest miedź, ATP7B oddziałuje z białkiem metabolizmu miedzi zawierającym domenę Murr1 (COMMD1), ułatwiając wydalanie nadmiaru miedzi do żółci.³

Etiopatogeneza

Nieprawidłowe gromadzenie miedzi w wątrobie może wynikać z pierwotnych wad genetycznych wpływających na jej metabolizm w tym narządzie, zwiększonego spożycia miedzi lub obu tych czynników. Jeżeli możliwości wątrobowego transportu/wiązania miedzi ulegają wyczerpaniu, wolna miedź w hepatocytach doprowadza do stresu oksydacyjnego, powodując śmierć komórek wątrobowych i stan zapalny, który zwykle rozpoczyna się w centralnych regionach wątroby (strefa 3), ale może również wpływać na regiony międzystrefowe i wrotne w miarę postępowania uszkodzenia. Zaobserwowanie tego wzorca jest przydatne podczas interpretacji badania histologicznego wątroby w przypadku podejrzenia hepatopatii związanej z miedzią. W przypadkach ciężkiego przewlekłego uszkodzenia można stwierdzić przebudowę miąższu i zwłóknienie związane z tworzeniem się guzków regeneracyjnych.^4,5 Ogólnie rzecz biorąc, prawidłowe stężenie miedzi w wątrobie wynosi od 120 do 400 mg/kg suchej masy (s.m.), a za potencjalnie szkodliwe stężenia uważa się te powyżej 600 mg/kg s.m.⁵

Czynniki predysponujące

Predyspozycje do rozwoju choroby mogą być związane z rasą, płcią (w przypadku niektórych ras) i dietą. W przeszłości za predysponowane rasy uważano bedlington terriery, labrador retrievery i dobermany, ale skłonność do hepatopatii związanej z mied...