Choroby skóry często sprawiają, że opiekunowie psów zmuszeni są szukać pomocy dla swych zwierząt u lekarzy weterynarii pracujących w trybie ostrodyżurowym. Chociaż rzeczywiste nagłe przypadki dermatologiczne realnie zagrażające życiu zwierzęcia zdarzają się rzadko, mimo wszystko występują, a wówczas ich wczesne rozpoznanie ma ogromny wpływ na długoterminowe przeżycie pacjenta.

Rumień wielopostaciowy (ang. erythema multiforme, EM) oraz zespół Stevensa-Johnsona/toksyczna nekroliza naskórka (ang. Stevens-Johnson syndrome/toxic epidermal necrolysis, SJS/TEN) są chorobami, w których przebiegu nagła śmierć keratynocytów skutkuje formowaniem się nadżerek i/lub owrzodzeń. U pacjentów z SJS/TEN obserwuje się szczególnie rozległe zmiany, którym bardzo często towarzyszy martwica, a utrata dużych obszarów skóry może zagrażać życiu zwierzęcia.

Zapalenie naczyń skóry może stanowić dla lekarza praktyka sygnał ostrzegawczy o ryzyku rozwinięcia się układowego zapalenia naczyń. Może przebiegać z bardzo nasilonymi zmianami, w tym zmianami martwiczymi obejmującymi kończyny, małżowiny uszne i końcówkę ogona. U niektórych psów z zapaleniem naczyń mogą pojawiać się objawy ogólne, co uzależnione jest od średnicy i lokalizacji naczyń objętych stanem zapalnym.

Jałowej neutrofilowej dermatozie (zespołowi podobnemu do zespołu Sweeta, SLS) może towarzyszyć powstawanie ostrych rumieniowych zmian skórnych w połączeniu z ciężkim zapaleniem ogólnoustrojowym. Ostre eozynofilowe zapalenie skóry z obrzękiem u psów (ang. canine acute eosinophilic dermatitis with edema, CAEDE, zespół podobny do zespołu Wellsa) zwykle początkowo przebiega z ostrymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, po których rozwijają się rumieniowe zmiany skórne. Obrzęk naczynioruchowy i pokrzywka występują częściej, ale z mniejszym prawdopodobieństwem zagrażają one życiu zwierzęcia. W niniejszym artykule nakreślono główne cechy każdej z tych chorób i omówiono najodpowiedniejsze działania diagnostyczne i terapeutyczne w warunkach ostrego dyżuru.

Rumień wielopostaciowy (EM) i zespół Stevensa-Johnsona/toksyczna nekroliza naskórka (SJS/TEN)

W przebiegu EM i SJS/TEN dochodzi do ataku cytotoksycznych limfocytów T na keratynocyty wszystkich warstw naskórka.^1,2 W przypadku pacjentów weterynaryjnych część autorów uważa EM i SJS/TEN za różne pod względem stopnia zaawansowania formy tej samej choroby, przy czym EM stanowi postać najłagodniejszą, SJS pośrednią, a TEN najcięższą. Inni uważają jednak, że rumień wielopostaciowy i SJS/TEN u psów to dwie różne jednostki chorobowe.¹ Jak dotąd u pacjentów weterynaryjnych nie ustalono jeszcze ścisłych kryteriów klinicznych pozwalających rozpoznać i odróżnić EM od SJS/TEN. Obecnie w dużej mierze kryteria te są zapożyczane z medycyny człowieka.¹