Enteropatie przewlekłe (CE – chronic enteropathies) stanowią grupę chorób objawiających się nawracającymi lub przewlekłymi zaburzeniami ze strony układu pokarmowego. W zależności od reakcji na zastosowane leczenie klasyfikuje się je jako enteropatie reagujące na dietę (FRE), enteropatie reagujące na antybiotyki oraz enteropatie reagujące na leczenie immunosupresyjne. Spośród nich najczęściej występującą formą jest enteropatia reagująca na dietę (FRE, 50-65%),¹ którą zazwyczaj można skutecznie kontrolować poprzez indywidualnie dostosowaną modyfikację żywienia.

Przyczyną FRE może być alergia pokarmowa, przy której wskazane jest wprowadzenie ścisłej diety eliminacyjnej w celu ustalenia, które źródła białka są dla danego psa alergenami. Może być ona również skutkiem nietolerancji pokarmowej, gdzie poprawa stanu pacjenta zależy od składu diety (na przykład zawartości tłuszczu lub włókna albo strawności).

Modyfikacje żywieniowe, które okazały się skuteczne u niektórych pacjentów z FRE, obejmują wprowadzenie karmy hydrolizowanej, karmy opartej na nowym źródle białka (i najlepiej nowym źródle węglowodanów), karmy o obniżonej zawartości tłuszczu lub wysoko strawnej diety przygotowywanej w domu (często również opartej na nowym źródle białka). Ponadto dla niektórych psów z przewlekłą enteropatią korzystna może być zmiana zawartości włókna, ponieważ dodatek odpowiedniego włókna może działać jak prebiotyk dla mikrobioty i pomagać w jej wzmocnieniu. Prowadzi to do produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, obniżenia pH w okrężnicy oraz hamowania wzrostu patogenów. Z drugiej strony niektóre psy źle tolerują dodatek włókna i w tym przypadku przyswajalność można poprawić poprzez jego wyeliminowanie.² Aby zorientować się, jaki rodzaj włókna wywołuje najlepszą odpowiedź kliniczną u konkretnego pacjenta, można wprowadzać je do diety metodą prób i błędów.

U części psów z przewlekłą enteropatią może występować limfangiektazja jelitowa, charakteryzująca się patologicznym rozszerzeniem naczyń chłonnych w obrębie układu pokarmowego, co może prowadzić do utraty białka (enteropatia białkogubna). Zwykle najlepszym postępowaniem dietetycznym w tym przypadku jest zastosowanie diety o ultraniskiej zawartości tłuszczu.³ Ustalenie, która modyfikacja w diecie przyniesie pozytywny skutek u danego pacjenta, odbywa się obecnie metodą prób i błędów, ponieważ nie istnieją testy, które mogłyby jednoznacznie określić, jak pacjent zareaguje na zmianę, lub sprecyzować rodzaj potrzebnej modyfikacji.¹ Niemniej jednak pomocnym punktem wyjścia w ukierunkowaniu modyfikacji diety może być ustalenie źródła objawów klinicznych (tab. 1 i 2). Po wprowadzeniu właściwej diety objawy żołądkowo-jelitowe u pacjentów z enteropatią reagującą na dietę ustępują zazwyczaj w ciągu dwóch tygodni.⁴