Dostęp brzuszny przy resekcji głowy i szyjki kości udowej cieszy się coraz większą popularnością wśród chirurgów z powodu obserwowanej poprawy zdrowienia pacjenta w porównaniu z dostępem doczaszkowo-bocznym. W artykule opisano kluczowe aspekty wyboru pacjenta, technikę oraz opiekę pooperacyjną.

Resekcja głowy i szyjki kości udowej (FHO – ang. femoral head and neck ostectomy) jest zwykle wykonywana jako leczenie choroby Legg-Calve-Perthesa, urazu stawu biodrowego, zaawansowanej dysplazji stawu biodrowego oraz młodzieńczego złuszczenia głowy kości udowej u kotów. Chirurgiczne usunięcie głowy i szyjki kości udowej eliminuje ból związany z nieregularnym kontaktem kości z kością i pozwala na uformowanie się stawu rzekomego z gęstej tkanki włóknistej.¹

Tradycyjna metoda FHO wykonywana jest z dostępu doczaszkowo-bocznego do stawu. Alternatywna metoda z dostępu brzusznego zyskuje na popularności ze względu na zauważalne korzyści dla pacjenta i stała się pierwszym wyborem autorki w większości przypadków klinicznych. Brzuszny dostęp do resekcji głowy i szyjki kości udowej pozwala zachować mięśnie pośladkowe oraz grzbietową część torebki stawowej, co może zwiększać stabilność stawu, zmniejszać ból pooperacyjny oraz skracać czas potrzebny do odzyskania komfortowego obciążania operowanej kończyny. Ponadto uzyskuje się lepszą ekspozycję krętarza mniejszego, a obustronną resekcję głowy i szyjki kości udowej z dostępu brzusznego można przeprowadzić bez konieczności zmiany ułożenia pacjenta.

Do trudności związanych z FHO z dostępu brzusznego należą ograniczona kontrola wzrokowa, czyli niejako „ślepe” ustalenie bliższej granicy linii osteotomii, oraz trudności z usunięciem dodatkowej tkanki kostnej po wykonaniu pierwotnej resekcji.² Ochrona i odciąganie naczyń krwionośnych bliższego odcinka kości udowej oraz mięśnia biodrowo-lędźwiowego podczas zabiegu FHO z dostępu brzusznego również mogą być wyzwaniem, zwłaszcza u psów z zaawansowaną dysplazją stawu biodrowego.

Chociaż dostęp brzuszny do stawu biodrowego jest dobrze udokumentowany,³ opis techniki chirurgicznej FHO z dostępu brzusznego jest ograniczony.^2,4,5 Ten artykuł stanowi wgląd we wskazania chirurgiczne do FHO, ważne aspekty techniczne i alternatywną technikę zabiegu.

Wybór pacjenta

Chociaż FHO jest często nazywana zabiegiem „ratunkowym”, autorka nie zgadza się z uznaniem jej za ostateczne rozwiązanie, jako że może to spowodować zbyt długie opóźnienie zabiegu aż do momentu gdy u pacjenta dojdzie do znaczącego zaniku mięśni i otyłości, co doprowadza do zmniejszenia skuteczności rehabilitacji pooperacyjnej i pogarsza wyniki leczenia.