Diagnostyka

Jak wykonać preparat o wysokiej wartości diagnostycznej z materiału pobranego techniką biopsji cienkoigłowej

J.A. Impellizeri

Badanie cytologiczne materiału pobranego metodą biopsji cienkoigłowej bez wątpienia nie zalicza się do najbardziej spektakularnych technik spośród dostępnych narzędzi diagnostycznych. Mimo to należy uznać je za metodę użyteczną. Postępowanie krok po kroku, według schematu przedstawionego w niniejszym artykule, sprawi, że wykonywane preparaty cytologiczne będą odznaczać się wysoką jakością, co zwiększy ich wartość diagnostyczną.

Biopsja cienkoigłowa wraz z badaniem cytologicznym jest podstawową, a jednocześnie bardzo wartościową metodą wśród dynamicznie rozwijających się technik diagnostyki weterynaryjnej. Kiedy stwierdzamy u pacjenta zmianę o charakterze guzka, wykonanie biopsji cienkoigłowej i badania cytologicznego jest uzasadnionym działaniem diagnostycznym, dostarczającym istotnych informacji. Badanie to ma jednak oczywiście ograniczenia. Należy poinformować o nich właściciela zwierzęcia, tak aby jego oczekiwania względem tej metody były realistyczne.

Opiekunom moich pacjentów wyjaśniam, że badanie cytologiczne opiera się na ocenie jedynie komórek mieszczących się w bardzo małej igle, podczas gdy badanie histopatologiczne polega na pobraniu wycinka tkanki. Taki wycinek zawiera o wiele większą liczbę elementów komórkowych, które ocenia się, otrzymując w ten sposób znacznie więcej informacji. Wyjaśnienie tej różnicy ma kluczowe znaczenie, ponieważ wielu właścicieli zwierząt zakłada, że obie techniki można stosować wymiennie. Może to być powodem rozczarowania, kiedy badanie cytologiczne nie dostarczy ostatecznego rozpoznania.

Zalety badania cytologicznego

Zachęcam lekarzy praktyków, aby zaczęli wykonywać biopsję cienkoigłową i badanie cytologiczne z kilku powodów:

1. Biopsja cienkoigłowa odznacza się znikomą inwazyjnością i nie wymaga zastosowania znieczulenia ogólnego ani nawet sedacji, a zatem ryzyko np. ciężkiego krwotoku albo zakażenia jest minimalne.

2. Mimo że technika ta nie gwarantuje ustalenia ostatecznego rozpoznania, wiele chorób i zmian, takich jak tłuszczaki, torbiele łojowe, zmiany zapalne oraz większość guzów wywodzących się z komórek okrągłych (np. guz komórek tucznych), można wstępnie rozpoznać właśnie na podstawie wyników badania cytologicznego.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Ograniczenia badania cytologicznego

Jednym z ograniczeń badania cytologicznego jest brak pełnego zestawu barwień specjalnych, które mogą okazać się niezbędne, by ustalić rodzaj tkanki, z której pochodzą [...]

Technika biopsji cienkoigłowej

Wyróżnia się dwie techniki biopsji cienkoigłowej – technikę nieaspiracyjną i aspiracyjną. Osobiście wolę technikę nieaspiracyjną, z wyjątkiem sytuacji kiedy pobieram próbkę pod kontrolą [...]

Dostarczanie preparatów do laboratorium

Wskazane jest przygotowanie wielu preparatów cytologicznych i dostarczenie patologowi klinicznemu nawet pozornie zbyt dużej ich liczby. Czasem zaledwie jeden z nadesłanych przez nas [...]

Podsumowanie

Biopsja cienkoigłowa i badanie cytologiczne może okazać się techniką przynoszącą wiele korzyści. Wykonanie wartościowych diagnostycznie preparatów wymaga jednak praktyki. Niewłaściwe przygotowanie preparatu [...]

Krok 1.

Należy przygotować się do zabiegu pobrania materiału metodą biopsji cienkoigłowej poprzez rozłożenie szkiełek mikroskopowych oraz wybranie odpowiedniej igły i strzykawki. Zazwyczaj z materiału [...]

Krok 2.

Należy oczyścić płynem fizjologicznym lub alkoholem miejsce pobrania próbki, a następnie nakłuć badaną zmianę igłą. Obszar centralny zmiany może nie być najlepszym [...]

Krok 3.

Po napełnieniu strzykawki powietrzem należy założyć na nią igłę.

Krok 4.

Końcówkę igły umieszcza się nad jednym z brzegów szkiełka, a następnie jednym szybkim ruchem wypycha zawartość igły na szkiełko.

Krok 5.

Należy umieścić brzeg drugiego szkiełka mikroskopowego w pobranym materiale i łagodnym, jednostajnym ruchem przeciągnąć szkiełko przez próbkę, równomiernie rozprowadzając komórki na powierzchni. [...]