Behawioryzm Koty

Agresja kotów skierowana przeciwko właścicielowi

08/09/2026

Ponieważ koty, podobnie jak psy, można szkolić, opiekunowie mogą wykorzystać przeciwwarunkowanie instrumentalne, aby nauczyć kota zachowań zastępczych oraz bardziej odpowiednich strategii radzenia sobie z trudnymi sytuacjami. Wprowadzenie podstawowych komend, takich jak „siad”, „na matę” oraz „dotknij”, może ułatwić zastępowanie niepożądanej reakcji właściwym zachowaniem, co pozwala przerwać rozwój pobudzenia i zapobiec wystąpieniu zachowań agresywnych.

Krok 5. Leki

Kompleksowy plan leczenia kotów wykazujących agresję wywołaną strachem, stresem lub niepokojem może wymagać zastosowania leków. Zalecanymi środkami są selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (na przykład fluoksetyna), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (na przykład klomipramina) oraz wenlafaksyna – inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (norepinefryny).^8,17,18 Do leków wspomagających zalicza się gabapentynę i pregabalinę, które według ostatnich doniesień łagodzą niepokój i strach związany z transportem.¹⁹ Leki wpływające na agresję wywołaną strachem pomagają zmniejszyć niepokój, co ułatwia nauczenie kota, że postrzegane przez niego zagrożenia nie są szkodliwe. U kotów wykazujących agresję przekierowaną wybór środków można oprzeć na poziomie podniecenia kota oraz pierwotnym czynniku prowokującym. Leki zmniejszające niepokój mogą być użyteczne, ale powinny być stosowane w połączeniu z modyfikacją zachowania.²⁰ Dołączenie leczenia farmakologicznego może sprawić, że wyjściowy etap odwrażliwiania będzie łatwiejszy do osiągnięcia, a także przyspieszyć postępy modyfikacji zachowania.

Wybór leku może opierać się na badaniu klinicznym i testach diagnostycznych (na przykład badaniu morfologicznym krwi, badaniu biochemicznym surowicy, badaniu moczu), aby wykluczyć potencjalne problemy medyczne, które mogą na początku wydawać się problemami behawioralnymi, i pomóc ustalić najtrafniejsze metody leczenia dla każdego pacjenta. Właściciele kotów powinni otrzymać informacje jak używać leków, czego mogą po nich oczekiwać, o działaniach niepożądanych oraz potencjalnej konieczności długotrwałego stosowania.⁵ Właściciele powinni również zostać poinstruowani o metodach podawania kotu leków w bezpieczny sposób bez powodowania stresu. Należy rozważyć regularne badania kontrolne i testy laboratoryjne jako konieczny krok w kompleksowym planie leczenia problemu behawioralnego, tak jak ma to miejsce u pacjentów z innymi przewlekłymi problemami medycznymi.⁵

Najważniejsze informacje

Agresja kotów skierowana przeciwko właścicielom jest istotnym problemem behawioralnym, ponieważ ma niekorzystny wpływ na więź między kotem a opiekunem i dobrostan obu stron.
Główne formy kociej agresji skierowanej przeciwko właścicielowi są związane ze strachem, z pieszczotami, agresją przekierowaną oraz agresją towarzyszącą zabawie.
Pięcioetapowy plan leczenia składa się z poniższych kroków: unikanie bodźców prowokujących, odbudowanie więzi właściciel–kot, wzbogacenie środowiska kota, wprowadzenie modyfikacji zachowania oraz zastosowanie leków behawioralnych, jeżeli to konieczne.

Podsumowanie

Kocia agresja skierowana przeciwko właścicielowi jest istotnym problemem behawioralnym ze względu na jej niekorzystny wpływ na więź między kotem a właścicielem, a także dobrostan obojga. Główne formy kociej agresji skierowanej przeciwko właścicielowi są związane ze strachem, z pieszczotami, agresją przekierowaną oraz agresją towarzyszącą zabawie. Leczenie tych typów agresji wymaga wprowadzenia kompleksowego, pięcioetapowego planu postępowania. Takie działanie wpływa na agresję i poprawia jakość życia kotów oraz ich opiekunów.

Today’s Veterinary Practice • Vol 14, No 3, May/June 2024, p. 41

Gahee Kim, DVM, MS

Sara Bennett, DVM, MS, DACVB

North Carolina State University College of Veterinary Medicine, Raleigh, North Carolina

Reprinted with permission from Today’s Veterinary Practice (todaysveterinarypractice.com)

PIŚMIENNICTWO

1. Bamberger M, Houpt KA. Signalment factors, comorbidity, and trends in behavior diagnoses in dogs: 1,644 cases (1991–2001). JAVMA. 2006;229(10):1591-1601. doi:10.2460/javma.229.10.1591

2. Goldstein EJ. Bite wounds and infection. Clin Infect Dis. 1992;14(3):633-640. doi:10.1093/clinids/14.3.633

3. Salman MD, Hutchison J, Ruch-Gallie R, et al. Behavioral reasons for relinquishment of dogs and cats to 12 shelters. J Appl Anim Welf Sci. 2000;3(2):93-106. doi:10.1207/S15327604JAWS0302_2

4. Curtis TM. Human-directed aggression in the cat. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2008;38(5):1131-1143. doi:10.1016/j.cvsm.2008.04.009

5. Berger JM. Feline aggression toward people. In: Little SE, ed. August’s Consultations in Feline Internal Medicine. Vol 7. Elsevier Saunders; 2016:911-918.

6. Casey R. Human-directed aggression in cats. In: Rodan I, Heath S, eds. Feline Behavioral Health and Welfare. Elsevier Health Sciences; 2015:374-380.

7. Ramos D, Mills DS. Human directed aggression in Brazilian domestic cats: owner reported prevalence, contexts and risk factors. J Feline Med Surg. 2009;11(10):835-841. doi:10.1016/j.jfms.2009.04.006

8. Bain M, Stelow E. Feline aggression toward family members: a guide for practitioners. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2014;44(3):581-597. doi:10.1016/j.cvsm.2014.01.001

9. Frank D, Dehasse J. Differential diagnosis and management of human-directed aggression in cats. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2003;33(2):269-286. doi:10.1016/s0195-5616(02)00131-6

10. Chapman BL, Voith VL. Cat aggression redirected to people: 14 cases (1981-1987). JAVMA. 1990;196(6):947-950.

11. Amat M, Manteca X, Le Brech S, Ruiz de la Torre JL, Malriotti VM, Fatió J. Evaluation of inciting causes, alternative targets, and risk factors associated with redirected aggression in cats. JAVMA. 2008;233(4):586-589. doi:10.2460/javma.233.4.586

12. Beaver BV. Fractious cats and feline aggression. J Feline Med Surg. 2004;6(1):13-18. doi:10.1016/j.jfms.2003.09.011

13. Amat M, Manteca X. Common feline problem behaviours: owner-directed aggression. J Feline Med Surg. 2019;21(3):245-255. doi:10.1177/1098612X19831206

14. Beaver BV. Feline Behavior e-book. 2nd ed. Elsevier Saunders; 2003:144-183.

15. Bergman L, Gaskins L. Addressing any behavior problem. Updated May 2013. Accessed October 2023. cliniciansbrief.com/article/addressing-any-behavior-problem

16. Ellis SL, Rodan I, Carney HC, et al. AAFP and ISFM feline environmental needs guidelines. J Feline Med Surg. 2013;15(3):219-230. doi:10.1177/1098612X13477537

17. Pflaum K, Bennett S. Investigation of the use of venlafaxine for treatment of refractory misdirected play and impulse-control aggression in a cat: a case report. J Vet Behav. 2021;42:22-25. https://doi.org/10.1016/j.jveb.2020.10.008

18. Metz D, Medam T, Masson S. Double-blind, placebo-controlled trial of venlafaxine to treat behavioural disorders in cats: a pilot study. J Feline Med Surg. 2022;24(6):539-49. https://doi.org/10.1177/1098612X211036792

19. Lamminen T, Korpivaara M, Aspegrén J, Palestrini C, Overall KL. Pregabalin alleviates anxiety and fear in cats during transportation and veterinary visits – a clinical field study. Animals (Basel). 2023;13(3):371. doi:10.3390/ani13030371

20. Crowell-Davis SL, Murray TF, de Souza Dantas LM. Overview of indications. In: Veterinary Psychopharmacology. 2nd ed. Wiley-Blackwell; 2019;202.